24 mei 2026
Gemeente van Jezus Christus,
Een frisse wind is het thema van deze dienst. Wind brengt dingen in beweging zoals we al gezien hebben aan bijvoorbeeld deze windmolens.
Roos had een mooie vraag voor deze Pinksteren bedacht die ik graag van haar leen voor het begin van deze preek. Wat mag er in beweging komen in de wereld/ in jou? Laten we even een poosje de tijd nemen om daarover na te denken. Wat mag er in beweging komen in de wereld/ in jou?
Stilte
Soms vraagt het even stilte om te voelen waar het waait of waar je hoopt dat Gods Geest gaat waaien. Zeker in een wereld waarin zoveel prikkels, lawaai en kabaal zijn. Dan moet je soms even bewust stil worden, voorbij het razen in je hoofd (althans ik wel), om te voelen en te zien wat er zich in je beweegt aan hoop, liefde, geloof en verlangen. Later zullen we horen hoe het bezoek aan Taizé precies dat gebracht heeft voor de reizigers afgelopen meivakantie.
Want Pinksteren stellen we ons vaak voor als groots en spectaculair. Dat moet het ook geweest zijn gezien de mensen menigte die op de leerlingen van Jezus afkomt en zich laat inspireren door de preek van Petrus. We hebben gelezen hoe die dag zich 3000 mensen zich volgeling van Jezus gaan noemen. Van 120 naar ruim 3000 aanhangers is een spectaculaire groei te noemen. Geïnspireerd door in vuur en vlam gezette apostelen die preekten, profeteerden en als nooit te voren uitlegden wie Jezus was!
Maar als wij eerlijk zijn is het waaien van de Geest niet altijd zo spectaculair. Natuurlijk, er kunnen van die momenten zijn waarop alles in je leven op zijn kop gezet wordt. Bijzondere momenten waarop je voelt: dit is wat ik moet doen! Maar vaker lijkt onze ervaring met Gods Geest meer op die van Elia, die de berg opgaat, storm, wind en vuur voorbij ziet trekken, maar pas God voelt in het suizen van de zachte bries.
Hoe vang je dat zachte briesje dan op? Zorg je ervoor dat het zichtbaar en merkbaar wordt?
Het begint volgens mij bij durven wachten. Wachten tot het de goede tijd, Gods tijd is om het te laten waaien. Pinksteren is er namelijk niet zomaar. Er gaat een heel verhaal aan vooraf. Het verhaal van Jezus tot en met zijn dood én opstanding.
Maar ook het vertrek van Jezus naar zijn hemelse Vader gaat vooraf aan Pinksteren. 10 dagen geleden stonden we daar met Hemelvaart bij stil. We hebben er over nagedacht hoe Hemelvaart het begin is van een leven ‘met zonder Jezus’, voor de leerlingen van toen en nog steeds voor ons. Hoe leef je met Jezus, zonder dat hij er fysiek is?
Dat leven begint met een opdracht van Jezus om te wachten. De leerlingen moeten niet op eigen houtje in actie komen. Ze moeten wachten tot het Gods tijd is om zijn belofte van een Helper in te lossen. En Jezus zegt er niet bij hoe lang dat wachten duurt.
En dat hebben de leerlingen in de tussenliggende tijd gedaan. Ze zijn bij elkaar gekomen, hebben een opvolger voor Judas gevonden in de persoon van Mattias. Ze kwamen bij elkaar, zullen over Jezus gepraat hebben en hebben met elkaar gebeden.
Wachten is ervoor zorgen dat je afgestemd bent op dat wat kan gaan komen. Hoe ziet dat er voor jou uit? Is dat tijd nemen om te bidden? Of helpt het jou om uit de Bijbel te lezen, alleen of met anderen samen? Zing je graag of lees je graag boeken over het geloof en het leven?
Dat hoeft niet heel groots te zijn. Zo benoemt Tish Warren in haar boek ‘liturgie van het alledaagse’ dat ze op een gegeven moment een kleine gewoonte heeft veranderd. Ze begon haar dag altijd met op haar mobiel kijken. Ik denk voor velen van ons hele herkenbaar, zeker als je mobiel je wekker is. In een vastentijd ging ze in plaats daarvan haar bed opmaken. De mobiel ging de slaapkamer uit en haar dag begon ze met het opmaken van haar bed en daar even zitten in stilte, las uit de Bijbel of ging bidden. De veranderingen waren niet wereldschokkend, maar ze merkte wel dat het hielp om dat dag met meer rust te beginnen.
Wat is een moment dat bij jou past? Hoe kan jij op jouw manier afgestemd raken op God?
Want als het ons lukt om te wachten op God, dan kunnen er mooie dingen gebeuren. Dan kan het zijn dat we zomaar opeens een frisse wind voelen en dat we het ook voelen als het begint met een zachtjes waaien.
Want die profetie van Joël, die Petrus in zijn preek gebruikt om uit te leggen wat er gebeurt, is prachtig en staat nog steeds: ‘Aan het einde der tijden, zegt God, zal Ik mijn Geest uitgieten over al wat leeft. Dan zullen jullie zonen en dochters profeteren, jongeren zullen visioenen zien en oude mensen dromen dromen.’
Het is zijn eigen Geest die God met mensen deelt. Hij giet het uit, als een kan met water die niet leeg raakt. Het is God zelf die een plekje wil krijgen in ons leven, in ons hart. Dat is het geschenk van Pinksteren. God zelf die dichtbij mensen blijft en iedere keer geeft wat we nodig hebben, of dat nu een vuurtje of juist rust is, of dat inspiratie of troost is.
De grootste ontdekking van Pinksteren was misschien wel dat het leven ‘met zonder’ Jezus minder ‘zonder’ Jezus was dan gedacht. Jezus is niet vertrokken, maar maakt plaats voor zijn Geest. De Geest die hem bezielde, die hij zelf was, die geeft Jezus door aan zijn leerlingen.
Petrus laat heel goed zien dat met die Geest hij veel dichterbij Jezus is dan hij ooit had kunnen dromen of open. Zelfs al is Jezus niet meer op aarde aanwezig. Petrus draagt Jezus mee in zijn hart, door de Geest die hem bezield. Die nabijheid van Jezus maakt het voor hem mogelijk om ongekende dingen te doen, naar voren te stappen en zijn eerste preek te gaan houden.
In die preek zien we de Geest in Petrus gaan waaien. Het zet zijn leven op zijn kop. Hij weet mensen te raken met zijn directe en confronterende preek. Doordat hij in beweging is gebracht weet hij anderen weer in beweging te zetten.
De wind is een energiebron. Daarom kan ze dingen in beweging zetten. Voor de Heilige Geest geldt dat net zo. Ze is duurzamer dan onze eigen energie, krachtiger dan onze eigen hoop en grootser dan ons eigen geloof. Beweging leidt tot beweging, dat is het effect van de Geest
Net als bij de wind, kunnen we de Geest het beste ‘zien’ door wat ze doet en in beweging zet. Ze is de frisse wind die door de gemeente waait als er enthousiasme is over de komst van de nieuwe predikant. Ze is inspiratie om toch een Pinksterpreek te kunnen schrijven op het moment dat je denkt dat er niets meer inzit. Ze is het vuur dat gemotiveerde mensen ertoe aanzet hulpgoederen naar Gaza te willen brengen, ondanks de gevaren en het feit dat het bijna kansloos lijkt. Ze is die blijk van aandacht, die toch komt als je teleurgesteld bent in anderen. Ze is de moed om te vertellen wat je gelooft en hoopt, zelfs al weet je niet hoe het gaat landen. Ze is, nou ja te veel om op te noemen….
Dus laat die frisse wind maar waaien.
Laten we maar in de wind gaan staan.
Niet bang zijn en vertrouwen.
Laat het maar bewegen in ons en door ons.
Dan laten wij het Pinksteren.
Amen
