5 juli 2026
Gemeente van Jezus Christus,
Weet jij nog hoe de dynamiek aan de eettafel vroeger thuis was? De discussies die er waren? Het vriendelijke (en soms ook niet zo vriendelijke plagen) over en weer. Bij mij vroeger thuis gebeurde er van alles onder de tafel, letterlijk. Mijn zussen en ik konden elkaar met onze voeten lekker dwars zitten, tot frustratie van onze ouders…. Nu ik afgelopen week weer even met mijn zussen heb opgetrokken weet ik weer dat een deel van die dynamiek altijd blijft.
Op het eerste gezicht krijgen we met dit verhaal uit het Johannesevangelie een mooi inkijkje in de gezinsdynamiek tussen Jezus en zijn moeder. In ieder geval in het begin van het verhaal. Het is een heerlijk alledaagse scène van een moeder die loopt te redderen en een zoon die niet zoveel zin heeft naar zijn moeder te luisteren. ‘Ze hebben geen wijn meer’ zegt Maria en Jezus antwoordt: ‘wat wilt u van me?’.
Het antwoord van Jezus lijkt Maria echter niet af te schrikken. Op de een of andere manier hoort of ziet zij als moeder iets in zijn antwoord. Zij bereidt de bedienden op de bruiloft voor op wat uiteindelijk komen gaat. ‘Doe maar wat hij jullie zegt, wat het ook is’ zo draagt zij hen op. Bijna een curling moeder avant la lettre.
Toen we bezig waren met de voorbereidingen voor deze dienst gaf Latoya aan dat zij graag een Bijbelverhaal wilde laten klinken waarin Maria voorkomt. Maria is voor jou een inspirerende vrouw. Iemand die van alles meemaakt, soms heel heftig, maar toch staande blijft en vertrouwen houdt in Jezus. Die genoeg kracht krijgt om het vol te houden. Het geluk komt haar niet aanwaaien, net zoals jij door moeilijke periodes bent heen gegaan. Toch sta je hier vandaag en voel je dat vertrouwen dat God er voor je is en dat hij altijd licht aan het einde van de tunnel zal laten schijnen. Je vertelde hoe de laatste maanden, sinds je deze kerk kwam binnenwandelen, het leven lichter en vrolijker is geworden. Mooi om dat te horen!
Maria is iemand waarin jij je herkent. De laatste jaren komt er ook in protestantse kringen steeds meer aandacht voor Maria. Voor veel gelovigen is zij toegankelijk als rolmodel. Een gewoon mens, een vrouw, die laat zien dat geloven soms meer te maken heeft met een diep vertrouwen en je toevertrouwen aan, dan alles tot op de laatste letter begrijpen.
Zoals dit verhaal over het wonder in Kana eigenlijk heel goed laat zien. Aan het einde van het verhaal, als het wonder heeft plaatsgevonden, staat er dat de leerlingen in Jezus geloven. Het begin is echter voor Maria. Zij komt in actie, nadat zij een tekort signaleert: de wijn is bijna op. Een grote schande, een schending van de regels rond gastvrijheid bij een bruiloft. De gasten moesten ten alle tijden goed verzorgd zijn. Maria ziet het en heeft er het volste vertrouwen in dat haar zoon dit probleem kan oplossen. Zij gelooft voor het wonder uit. Misschien is het wel haar moederlijke vertrouwen dat Jezus het zetje geeft om zijn eerste wonder te kunnen doen (ondanks dat hij haar in eerste instantie lijkt af te wijzen).
Maria is hier een voorbeeld voor de leerlingen en alle volgelingen van Jezus die na haar komen. Ze gaat de mensen voor in het vertrouwen op Jezus en zijn kracht. Ze weet dat Hij soms het onmogelijke aan je lijkt te vragen, maar ze weet ook dat Hij je de kracht zal geven om dat te doen. ‘Doe maar wat hij jullie zegt, wat het ook is’, het is een bemoediging, een aanmoediging die wij als gelovigen soms ook best kunnen gebruiken. Om te durven en het te wagen, om te geloven al nemen we daarmee een risico.
Eigenlijk is het Maria die ons, met haar vertrouwen en aanwijzingen, helpt om bij de diepere betekenis van het verhaal te komen. Als er namelijk iets is wat de verhalen in het evangelie van Johannes boeiend maakt, dan is het wel dat er zoveel lagen in het verhaal zitten. Het verhaal lijkt te gaan over het eerste wonder van Jezus, maar het gaat over zoveel meer.
Ik zal jullie niet vermoeien met alle symboliek en alle verwijzingen die in het verhaal te vinden zijn. Voor het geven van colleges ben ik niet zo gemaakt… Maar een element uit de symboliek leg ik graag nog wat verder uit. Gewoon omdat het zo mooi past bij deze dienst waarin we Latoya mogen dopen.
Er wordt verteld dat Maria, Jezus en zijn leerlingen bij een bruiloft aanwezig zijn. Een bruiloft is in het Oude Testament een veel gebruikt symbool om iets uit te leggen over de relatie tussen God en de mensen. Die relatie kan je zien als een huwelijk, in Bijbelse termen ook wel verbond genoemd. Zoals in een huwelijk twee mensen beloven elkaar lief te hebben en trouw te zijn, zo doet God dat ook. God zegt tegen de mens, vanaf het begin: ‘ik heb jou lief en wil heel graag in jouw leven aanwezig zijn. Ik beloof er voor je te zijn in goede en slechte tijden.’ Die belofte van God staat en daar mogen wij als mensen ons eigen antwoord op geven. Eigenlijk is dat wat Latoya vandaag doet en wat wij met de doop laten zien. God die zijn jawoord aan jou heeft gegeven en jij die daar vandaag op antwoordt. Maar ook de zegen van Jakob past in dit plaatje. God zegt al is hij nog zo klein: ik ga met je mee, hoe je levensweg ook zal lopen.
Dat beeld van die relatie, dat verbond wordt opgeroepen als Johannes schrijft over Jezus die bij een bruiloft aanwezig is. Johannes wil zijn lezers laten weten dat hij via dit beeld iets gaat uitleggen over de relatie tussen God en mensen en wat Jezus daarin betekent.
Dat begint ermee dat er een tekort is. De wijn is op. Wijn is ook heel symbolisch en staat voor leven en vreugde, voor vrolijkheid en kracht. Dat dreigt op te raken. Zoals de wijn in ons leven en ons geloofsleven soms ook op kan raken. Er hapert iets, door gebeurtenissen die ons overkomen. Doordat wij zelf ervoor kiezen een andere kant op te gaan dan God zou willen. Op die momenten dreigt de wijn in ons leven op te raken. Er is zo’n uitdrukking die zegt dat je droog komt te staan.
Dat kan je overkomen in je geloofsleven. Dat God heel ver weg lijkt. Dat je niet meer voelt wat je vroeger voelde bij God en zijn liefde. Je zou wel willen, maar de relatie lijkt te stranden. Of je weet dat je dingen hebt gedaan, keuzes hebt gemaakt waardoor de afstand tussen jou en God gegroeid is. Misschien zelfs zo ver dat de afstand onoverbrugbaar lijkt geworden.
Maar ook als je niet gelooft is dat beeld van droog komen te staan goed te begrijpen. Je kan door moeilijke tijden heen gaan. Je inspiratie kan op zijn. Het kan zijn dat het leven niet meer zo sprankelt en vanzelf gaat als voorheen, in werk, in vriendschappen of op andere gebieden van je leven.
Hoe komt daar verandering in? Hoe komt het weer in beweging en lost het tekort zich op? Laat ik vooropstellen dat dit vaak niet vanzelf gaat en meestal al helemaal niet zo snel als wij zelf zouden willen. Vaak moeten we wachten en komt de verandering op een moment dat we het bijna niet meer durven te hopen. Meestal moeten we zelf hard werken om patronen in ons leven te veranderen, waardoor dingen in beweging komen.
Maar met dit verhaal wil de schrijver Johannes ons op nog een andere bron wijzen. We hoeven het niet alleen te doen. Jezus ziet waar wij in ons leven en onze relatie met God te kort aan hebben. In plaats van ons daarvoor te veroordelen of van ons te vragen dat wij dat zelf oplossen gaat Jezus aan de slag. Jezus gaat verder waar wij vastlopen en het niet meer weten in ons leven.
De manier waarop Jezus dat doet gaat alle verstand te boven. Jezus is in staat water in wijn te veranderen. Niet zomaar wijn, maar de beste die er is! En niet een klein beetje, maar een gigantische hoeveelheid. Die 6 vaten bevatten waarschijnlijk meer dan 500 liter! Met dit wonder laat Jezus zien hoe overvloedig Gods liefde en trouw voor ons is. Dit wonder in Kana is het begin en met Jezus’ dood en opstanding wordt de feestvreugde compleet. Dan hoeft er niets meer tussen ons en God in te staan. Zijn dood en opstanding brengen overvloed in het leven van de gelovige.
Niet alleen toen Hij rondliep op aarde ging Jezus aan de slag, waar mensen vastliepen. Niets weerhoudt hem ervan om ook vandaag de dag de bron van overvloedige liefde en trouw te zijn voor mensen. Nog steeds zijn er van die momenten om je over te verwonderen zoals onze ontmoeting in de kerk op een moment dat ik er normaal helemaal niet ben.
Om zijn werk te doen kan Jezus heel goed andere mensen in ons leven voor gebruiken. Per slot van rekening zijn het de bedienden die het ‘werk’ moeten uitvoeren. Zo werkt Jezus via de mensen die ons omringen in ons leven. In wat zij doen, laten zijn Gods liefde voor ons zien. Maar Jezus gaat aan de slag op zijn eigen tijd en in zijn eigen tempo. Daar kon zelfs zijn moeder niets aan veranderen.
Zo blijkt een verhaal over Maria ineens heel goed te passen bij een dienst waarin het gaat om je gezegend voelen als mens en als gelovige. God geeft zijn woord van liefde en trouw aan Jakob, Latoya, aan jou en mij. En Jezus laat op dit feest de allerbeste wijn in overvloed vloeien. Durven wij het aan om daarop te vertrouwen en te geloven?
Amen
