15 november 2026
Deze preek hoort bij een viering in Taizé stijl, met aansluitend een stilte van 7 minuten.
Gemeente van Jezus Christus,
Een paar zondagen geleden lazen we deze tekst uit Matteüs 22
[37] Jezus antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. [38] Dat is het grootste en eerste gebod. [39] Het tweede is daaraan gelijk: heb uw naaste lief als uzelf. [40] Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de Wet en de Profeten staat.’
We keken toen terug naar de wortels van deze tekst. Hoe in de Thora al de basis is gelegd van deze samenvatting van het evangelie door Jezus. Liefde bleek het kloppend hart te zijn van alle regels en voorschriften. Met de tekst van vandaag kijken we als het ware naar het nu en vooruit. Wat betekent die dubbele liefde nu concreet voor het leven van de gelovige?
Aan de ene kant het besef dat wij in een ander mens God zelf kunnen ontmoeten. Matteüs begint zijn evangelie met te vertellen dat Jezus Immanuël is, God-met-ons. Jezus is niet zomaar iemand. Hij heeft Gods liefde handen en voeten gegeven, juist voor hen die dit het meest nodig hadden. In deze tekst zegt Jezus: dat blijf ik doen, eeuwig en altijd. Ieder ander die je ontmoet, misschien wel juist in de kwetsbare mens die hulp nodig heeft, is een kans om Jezus te ontmoeten. God heeft zich niet teruggetrokken, maar is nog steeds met ons, in de Bijbel, maar ook in andere mensen die op onze weg komen.
Dat is in Taizé heel mooi te ervaren. In hun gastvrijheid en openheid naar iedereen die daar komt houden ze die oude kloostertraditie in ere. De traditie om in iedere gast Christus zelf te verwelkomen. In wie ontmoeten wij ‘God-met-ons’?
De andere kant is de oproep dat liefde heeft handen en voeten nodig. Hele praktische dingen worden genoemd. Het gaat om delen: eten, drinken en kleding. De meest basale behoeften van een mens. Het gaat om ontmoeten, juist van de mensen die vaak het gevoel hebben naast de maatschappij te staan: de vreemdeling, de zieken en de gevangenen. Jezus lijkt zijn leerlingen te zeggen: ‘Ik zal mensen op je weg plaatsen om te helpen. Zie jij ze? Heb jij ze gezien?’
Liefde vraagt van ons dat we vieze handen durven maken, letterlijk en figuurlijk. Ontmoeten en delen vormen het kloppend hart van de christelijke gemeenschappen de eeuwen door. Alleen staan ze vaak onder druk in een tijd waarin angst en zelfbehoud voorop lijkt te staan. Durven wij toch het risico aan om onze handen vies te maken? Om te delen met wie dat nodig hebben of open te staan voor ontmoetingen met mensen die ons vreemd zijn.
Dat vraagt misschien wel om radicaal nieuwe stappen. Om nieuwe werken van barmhartigheid voor onze tijd. Zoals paus Franciscus in 2015 het voorstel deed om de zorg voor de schepping toe te voegen aan de lijst. Wat denken wij dat onze wereld nodig heeft om de liefde en vrede van Gods koninkrijk voelbaar en tastbaar te maken in onze wereld van vandaag? Wat kunnen wij bijdragen aan het delen van Gods liefde?
Laten we in lijn met de traditie van Taizé stil worden. Woorden doen ertoe, maar in de stilte geven we God de kans om zelf tot ons te spreken. Wees stil, luister, bid of laat je gedachten stromen, in de zekerheid dat God kans zal zien om tot jou te spreken. En mocht je stilte lastig vinden, dan zijn er een paar vragen om over na te denken in de stilte.
Vragen voor de stilte:
1. Welke gevoelens en gedachten roept de tekst bij je op? Leg alles, positief en negatief, in de stilte bij God neer.
2. Voor wie wil jij komende tijd je hart en je leven openstellen? Wie heeft Jezus op jouw levensweg geplaatst om te helpen?
3. Paus Franciscus stelde in 2015 een 8e werk van barmhartigheid voor: de zorg voor de schepping. Welk werk van barmhartigheid zou jij willen toevoegen aan de lijst?
