7 december 2025
Gemeente van Jezus Christus,
Ik heb vandaag een van mijn planten meegenomen. Er is namelijk iets waar ik door mijn familie hartelijk om wordt uitgelachen, dat is het feit dat ik maar slecht planten weg kan doen. Vooral als het om orchideeën gaat. Ze kunnen prachtig bloeien, maar als ze uitgebloeid zijn dan is er weinig bijzonders meer aan. Dan is het niet meer dan een kale stengel en een paar groene bladeren.
Het bijzondere aan orchideeën vind ik echter dat met een hoop geduld ze altijd wel weer gaan bloeien. Wat je daarvoor moet doen? Juist helemaal niets, ze met rust laten. Dus ik kan ze eigenlijk nooit wegdoen, omdat ik weet dat er altijd nog wel het vermogen om opnieuw op te bloeien in ze schuilt.
Ik moest aan mijn orchideeën denken toen ik de profetie van Jesaja deze keer las. Een bekende tekst die eigenlijk elke adventstijd wel een keer voorbij komt. Jesaja spreekt hier tot koning Achaz die ontzettend bang is voor de dreiging van het Assyrische rijk. Een nietsontziend rijk dat alles en iedereen opslokt. De parallellen met onze tijd zijn daarbij snel gemaakt. Omdat er nog steeds heersers zijn die op deze manier hun macht willen laten gelden. Door nietsontziend geweld en brute macht te gebruiken kom je helaas vaak een heel eind.
Jesaja spreekt over Hizkia, de zoon van koning Achaz. Hizkia is de belichaming van de hoop dat een koning ook met wijsheid en in Gods Geest kan regeren. Uit andere Bijbelboeken weten we dat Hizkia het probeert, maar uiteindelijk bezwijkt onder de hoge verwachtingen en verleidingen. Toch wordt er met meer respect over hem gesproken dan over vele van zijn voorgangers en zeker zijn opvolgers. Hizkia probeerde in ieder geval te leven naar de geboden van de Ene God van Israël.
Dat is de achtergrond van de tekst, maar je merkt dat Jesaja ver voorbij zijn eigen tijd kijkt. Dat hij juist daarom een profeet van God is, omdat hij dat kan. Door naar God te luisteren, is hij in staat voorbij het hier en nu te zien. Naar de tijd dat Israël en zelfs Juda niets meer voorstelt. Van het ooit machtige koningshuis van David zal niets meer over zijn zo voorziet hij. Jesaja vergelijkt het met een boom die is omgehakt. Alleen een kale stronk in de grond is een bewijs van wat ooit geweest is.
Maar toch, zo voorziet Jesaja nog verder in de toekomst, die stronk moet je niet onderschatten. Zelfs in die stronk, die dood lijkt te zijn, zit nog leven. De wortels zitten immers nog diep in de grond. De geestelijke grond die God voor zijn volk wilde zijn. Van de kracht van God is nog niets verloren, zelfs al zit die diep onder de grond. Alleen moet je soms daar wel geduld mee hebben. Net zoals bij mijn orchideeën, kan het even duren voordat je iets van die groeikracht merkt. Je moet soms zelfs zoveel geduld hebben, dat je omgeving je er om uitlacht.
Of dat we het zelf dreigen op te geven. Dat we wel diep proberen te wortelen, dat we proberen met God verbonden te zijn, maar dat het niet zo lukt. Of in ieder geval dat we weinig merken van de groei die dat met zich mee zou moeten brengen. Als je er veel van verwacht, dan is het juist moeilijk om geduld te hebben.
Daarvoor is onder andere de adventstijd. Om ons te leren te leven met geduld. Om samen met elkaar te oefenen in hoe je dat doet: hopen op iets en tegelijk doorgaan met het leven. Het is een voorbereidingstijd en een oefentijd. Oefenen in het actief blijven wachten.
Jesaja laat namens God weten dat er ver voorbij de tijd van Hizkia, een koning zal komen die vanuit de hele diepe wortels een nieuwe soort koning zal zijn. Uit de schijnbaar dode stronk, zal een nieuwe tak opbloeien. Een tak die kan uitgroeien tot een nieuwe, machtige boom.
Die nieuwe tak staat symbool voor een koning zijn die zijn macht zal laten gelden op een manier zoals God dat voor ogen staat. Jesaja heeft het er dan over dat de Geest van God op hem zal rusten. Dat woord heeft iets zachts en niet iets dwingends. Gods Geest die op je rust die neemt je niet over om je te vertellen wat je moet doen. Nee die rustende Geest van God die motiveert, bezielt en inspireert je om de keuzes te maken die goed zijn voor jou en anderen.
Gods Geest die op mensen rust, is als lichtjes die in ze gaan branden. Zodat mensen daardoor zien welke weg de juiste is. Je kan ze vergelijken met deze kaarsjes op deze tafel. Gods Geest wil in een mens zijn als:
· de wijsheid van iemand die al veel gezien heeft en daardoor niet zomaar met alle winden meewaait
· het inzicht, bijvoorbeeld om te zien welke krachten en machten er allemaal spelen in keuzes die gemaakt moeten worden. Wat gebeurt er onder de tafel?
· Als de kracht om te staan voor de keuzes die je maakt, ondanks de weerstand die er misschien is. Maar wel altijd in verbondenheid met de mensen om je heen.
· En als verstandig beleid/beraad, waardoor iemand eerst nadenkt en dan doet.
· Als kennis van God, als voedingsstoffen om de juiste keuzes mee te maken. Kennis kan nieuwe perspectieven bieden.
· Als ontzag voor God, omdat je dan leeft in de wetenschap dat het niet om jou en jouw eer gaat, maar om Gods mensen tot bloei laten komen.
Als Gods Geest deze lichten in een mens ontsteekt, dan verandert dat iemand. Dan zal aan die persoon te merken zijn dat hij of zij niet zomaar iets zegt, maar dat het de moeite waard is om te luisteren. Dan voel je achter iemands woorden en daden die diepe wortels die voor groeikracht zorgen.
Deze lichten van Gods Geest ontsteken samen nog twee nieuwe lichten in de mens, namelijk rechtvaardigheid en trouw. Twee lichten die er de garantie van zijn dat ook de arme en kwetsbare mensen recht gedaan wordt. Ze hebben elkaar nodig, maar vooral samen zijn ze een krachtig paar dat de wereld kan veranderen.
En al deze lichten samen ontsteken het laatste licht van wereld die veilig is voor iedereen. Jesaja spreekt daar heel beeldend over met al beelden uit het dierenrijk. Een nieuwe wereld waar niemand kwaad doet en niemand onheil sticht. Een wereld waarin Gods Geest op mensen rust, bezield en tot bloei laat komen.
Een wereld waar we met elkaar zo naar verlangen, maar waar we zoveel geduld moeten opbrengen. Waar we, als we goed kijken, al de kleine lichtjes van zien in onze tijd.
Het is niet gek dat vele christenen, waaronder Paulus, in deze tekst van Jesaja een profetie zagen over Jezus. De mens, de zoon van God, de koning op nieuwe wijze, die is gekomen voor de hele wereld. De verhalen die de evangeliën over Jezus vertellen laten stuk voor stuk zien dat deze lichtjes in hem branden. In alles wat hij doet en zegt is de Geest van God voelbaar en tastbaar aanwezig. Hij zag om juist naar de arme en kwetsbare mensen, bracht hen tot bloei, veranderde hun leven.
En met Pinksteren heeft hij gezegd: de Geest die mij bezielde is nu voor jullie. Ik steek namens mijn vader het licht van wijsheid en inzicht, kracht en verstandig beleid, kennis en ontzag in jullie aan. Zodat jullie met dat licht je kunnen inzetten voor die veilige wereld voor iedereen.
Dat is de kracht van de Heilige van de Heilige Geest die Paulus aan het einde van zijn brief al zijn lezers toewenst. Omdat hij ervan overtuigd is dat al die lichtjes in mensen kunnen gaan branden.
Dus welke lichten branden in jouw leven?
Durf jij er op te vertrouwen dat God zijn Geest ook op jou wil laten rusten.
Als een zachte kracht die je inspireert, motiveert en moed geeft.
Je zou er bijvoorbeeld voor de komende week eens één uit kunnen kiezen om je extra mee bezig te houden. Bijvoorbeeld het lichtje van inzicht. Jezelf afvragen wat je van dat inzicht merkt in je eigen leven de komende week of in de mensen die je ontmoet. Zijn er momenten waarvan je dan opeens opvalt: hé daarin zie ik Gods licht van wijsheid branden? Durf eens met die bril de week in te gaan en te zien wat opvalt als je daar doorheen kijkt.
Ik hoop dat momenten waar je anders niet bij stil zou staan, dan opeens bijzonder worden. Dat je Gods Geest dan opeens aan het werk ziet in je eigen leven of dat van anderen.
Dus is dit nu een adventspreek of een Pinksterpreek? Ik weet het niet zo goed. Maar het is toch mooi dat Jesaja al kan spreken over de kracht van Gods Geest en wat die doet in mensen. Zo is te zien dat ook die Geest al hele oude wortels heeft. Gods Geest die in staat is alles tot bloei te brengen. Tot het zover is wachten we en verwachten we en laten we het licht branden.
Amen
